استاد پیشکسوت صنعت چاپ جناب آقای بیژن درویش

 

عمری است که در کلاس درس، از حضور او جامانده ایم استاد پیشکسوت صنعت چاپ استاد بیژن درویش

 

 عمری است که در کلاس درس، از حضور او جامانده ایم

استادی با کوله باری از تجربه و خاطره، استادی که در پیشرفت آموزش صنعت چاپ در ایران زحمات زیادی کشیده است، استاد پیشکسوت صنعت چاپ استاد بیژن درویش کجوری متولد۱۳۱۴  و در تهران متولد شده است، به قول خودش زمانی درصنعت چاپ اوستا شاگردی بوده و برای این حرفه از جان مایه گذاشته و توانسته آموزش و ایجاد رشته چاپ در ایران  را راه اندازی کند که ما دانشجویان رشته چاپ به دنیا نیامده بودیم .

 

 

 

در سن ۱۶ سالگی پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و راهنمایی در تهران  با حمایت مادی و معنوی مادر و پدرش ابتدا به وین اتریش رفته و در آنجا دیپلم متوسطه گرفت، از همان ابتدای ورودش به دبیرستان های اتریش آزمون سختی از درس ریاضی از کسانی که به آن دبیرستان برای تحصیل می آمدند می گرفتند.

 

چون دانش آموز باهوشی بود، نمره بالایی در درس ریاضی کسب کرد و مسئولان مدرسه ای در اتریش به او گفتند شما نمی توانی در کلاس سطح دهم تحصیل کنی به دلیل اینکه معلومات شما در سطح دوازده و بالاتراست و به دلیل هوش سرشاری که در جبر و هندسه دارید باید در کلاس دوازدهم  تحصیل کنید واستاد درویش در مدت یکسال دیپلم خود را در عالی ترین نمره در دبیرستانی در اتریش اخذ کرد.وی مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مدیریت ومهندسی و اقتصاد چاپ دریکی از دانشگاه های آلمان گرفته است.

 

***او داستان زندگی  خود را اینگونه بیان می کند:

درهمان زمان تحصیل در وین، با یک گرافیست اتریشی آشنا شدم زیرا در آن زمان تعداد پزشکان در ایران کم بود هر ایرانی تنها هدفش از تحصیل در کشور های اروپایی از جمله اتریش تحصیل کردن  در رشته طب پزشکی بود اما آشنایی من با این شهروند اتریشی که خودش هم در رشته گرافیک تحصیل می کرد باعث شد مسیر زندگی ام به کلی تغییر کند.

 

دوست اتریشی ام به من می گفت پزشکان زیادی در اروپا هستند اما هنرمندان بسیار کمی در رشته گرافیک هستند که بتوانند در رشته های مشترک چاپ و گرافیک آموزش ببینند، آن زمان یعنی سال ۱۹۵۳ میلادی دقیقا ۶۵ سال پیش در اتریش، سه رشته هنری به نام (عکاسی، گرافیک، چاپ) در رشته هنر وجود داشت،  و دانشجویانی هم که در رشته چاپ تحصیل می کردند باید رشته عکاسی و گرافیک را هم میدانستند، تفاوت دانشگاه های آن زمان با دانشگاه های امروزی در ایران این بود که همه رشته های آکادمیک هنر در یک  دانشگاه تدریس می شد اما امروزه در ایران هر رشته ای که از زیر شاخه های رشته چاپ باشد، برای تحصیل یک دانشگاه جداگانه دارد.

 

***وضعیت صنعت چاپ ایران در ۶۵ سال پیش

آن زمان وضعیت صنعت چاپ در ایران، استاد-شاگردی بود و دانش به روزی که بتوان آن را کسب کرد و در صنعت چاپ به کار گرفت وجود نداشت حتی چاپخانه داران و شاگردان آن ها نیز دانش به روزی  بر نحوه استفاده از دستگاه های افست  بر نحوه چاپ در قالب تحصیلات آکادمیک دانشگاهی نداشتند و استاد هایی که در صنعت چاپ مشغول به فعالیت در چاپخانه بودند تنها اطلاعات اولیه  در مورد چاپ را به صورت تجربی به شاگردانشان می آموختند و نیمی از اطلاعات بسیار ارزشمند آن ها در گنجینه فکر و افکارشان پنهان می ماند و یا با فوت کسی که فنون صنعت چاپ را به صورت تجربی و علمی می دانست در زیر خاک ها مدفون می ماند دانشی که پیامبر اکرم(ص) می فرمودند زکات علم آنست که هر چه را می دانی به دیگری بیاموزی !۶۵ سال پیش در اروپا رشته هنر ارزش زیادی از نظر تحصیل دانشجویان رشته هنر داشت.

 

***بازگشت استاد به وطن

استاد پیشکسوت چاپ پس از گذراندن تحصیلات آکادمیک در اتریش و آلمان  در سال ۱۳۴۳ به ایران بازمی گردد و به هنرستان چاپ که آن زمان تنها هنرستانی بود که ایرانی ها  با اتریشی ها  در زمینه چاپ کار می کردند می رود و در کنار آقای کرن “CEREN”از اتریش، رئیس قسمت ایرانی صنعت چاپ در این هنرستان می شود.

 

پس از آن ازسوی شرکت افست ایران به استاد درویش ماموریتی داده می شود و در طی آن ایشان به عنوان مدیر برنامه ریزی  و تولید چاپ ایران “شرکت افست ” به انتخاب می شود.

 

***به قول استاد پس از برگزاری اولین دوره آموزشی چاپ که هیچکس باور نمی کرد که آیا می توان آموزشی در زمینه صنعت چاپ در ایران داشت  دوره آموزشی چهارساله را اجرا کردیم.

 

***ابتدا۳۰ نفرازمازاد سهمیه رشته های فنی و مهندسی برای تحصیل در رشته چاپ انتخاب شدند.

برای نخستین بار درتاریخ آموزش صنعت چاپ در ایران ابتدا۳۰ نفر از سهمیه مازاد رشته های مکانیک و ساختمان و الکترونیک، برای تحصیل در رشته چاپ انتخاب شدند که پس از به پایان رساندن دوره چهار ساله تئوری و عملی هنرجویان رشته چاپ برای تحصیل در دوره های پیشرفته اتریش انتخاب می شدند و پس از بازگشت به کشور جزو اساتیدی می شدند که برای آموزش به هنرجویان رشته چاپ جذب دانشگاه ها می شدند.

 

*** اولین برنامه ریزی آموزش تخصصی چاپ در ایران به نام استاد بیژن درویش کجوری به ثبت می رسد.

در ادامه سخنان استاد: پس از برنامه ریزی آموزشی ، کم کم استادانی را به خدمت آموزش برای صنعت چاپ گرفتیم که از همان دانشجویان رشته چاپی بودند که آموزش دیده و دوره های استادی را در اتریش گذرانده بودند.

 

*** شرکت سهامیه افست ایران از اعتبار بالایی برخودار است!

شرکت سهامیه افست ایران که  در حال حاضر در منطقه سرخه حصار تهران به فعالیت خود ادامه می دهد،  نیز با بستن قراردادی با آموزش و پرورش آن زمان گام مهمی در آموزش صنعت چاپ در هنرستان های تهران برداشت، و تا به امروز هم دوره های کاردانی و کارشناسی رشته چاپ توسط استاد درویش دوره های آن برنامه ریزی شده و سرفصل های آن نوشته شده است.

 

شرکت افست ایران هنوز بعد از سالها تلاش در ایران از اعتبار بالایی در آموزش صنعت چاپ برخودار است ، زیرا دانشجویانی که  در رشته چاپ تحصیل می کنند هفته ای سه روز کارگاه آموزش و دو روز کارگاه تئوری خود را در این شرکت باید بگذرانند.

 

*** نوشتن اولین کتاب های تخصصی آموزش صنعت چاپ توسط استاد درویش!

در سال ۱۳۶۸ نیز استاد درویش برنامه های آموزشی رشته چاپ را با نوشتن چهار کتاب با عنوان دوره اول چاپ، دوره دوم چاپ، دوره سوم چاپ، دروه چهارم چاپ به جلو پیش می برد. جالب است بدانیم که چاپ این کتاب ها به عنوان اولین کتاب های چاپی آموزش رشته چاپ در تاریخ آموزش چاپ در ایران ثبت شده است که توسط استاد ارزشمند بیژن درویش نوشته شده است.

 

***در حال حاضر چهار هزار دانشجو ی مقطع کاردانی و کارشناسی در رشته چاپ فارغ التحصیل شده اند!

بسیاری از دانشجویانی که در رشته چاپ تحصیل کردند در حال حاضر در سطح جامعه موفق هستند واعتباراجتماعی وشغلی خوبی برخودارند، برخی از آنها در صنعت چاپ مشغول به کار هستند و برخی دیگر هم استاد دانشگاه در رشته چاپ مشغول تدریس هستند.

 

 

 

*** آرزوی استاد!

آرزو دارم دانشجویانم در تحصیلات تکمیلی و بالاتر در ایران تحصیل کنند . مدت زمانی است که دوره آموزشی مدیریت چاپ، مدیر تولید نش، مدیر نش، ویراستاری نشر و پخش و توزیع نشر درمقطع کارشناسی ارشد را برنامه ریزی کرده و آماده جذب دانشجو در این مقطع نیز در آینده ای نه چندان دورهستیم.

همچنین دوره فنی مهندسی رشته چاپ نیز در مقطع کارشناسی ارشد اضافه شد  که نام این رشته جدید مهندسی فن آوری صنایع چاپ و بسته بندی و رشته دیگری به نام مهندسی نشرو رسانه های نشراست.

 

*** هنوز هم با کمبود اساتید علمی مجرب برای چاپ مواجه ایم!

این رشته ها در مقطع کارشناسی ارشد به صورت پایلود در دانشگاه چاپ مشهد اجرا شد که به دلیل  نبود اساتید علمی مجرب برای این مقطع  ادامه اجرای آن در شهرهای دیگر ناکام ماند.

 

***راه اندازی چاپخانه  کتیبه توسط استاد!

وی از سال ۱۳۵۲ می گوید  که آن زمان در محله پیچ شمیران واقع شده بود، وی چاپخانه ی کتیبه  راکه هنوز بر سر در آن ی کتیبه  به خط میخی قرار دارد را راه اندازی نموده است.

 

 

حتی دوسال پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم در این شرکت مشغول به کار بودم که بعد از آن  زمان چون کسی در زمینه آموزش صنعت چاپ در ایران فعالیتی نداشت به سمت برنامه ریزی آموزشی برای صنعت چاپ روی آوردم.

 

برنامه ریزی آموزشی برای دوره کاردانی و بعد کارشناسی نوشتم و در حال حاضر نیز برای افزایش مقطع تحصیلی و تکمیلی در رشته چاپ قصد دارم برای مقطع کارشناسی ارشد نیز برنامه ریزی کنم.

 

البته با برنامه ریزی آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد دوره نشر نوشته شد که و ۱۰ دانشجو در یکی از دانشگاه های رشته چاپ مشهد، پذیرفته شد که به دلیل  نبود استاد مجرب چاپ، آموزش دراین مقطع متوقف شده است.

 

مثلا در آسیب شناسی کاغذ، استادی باید آموزش بدهد که چم وخم کار در کارگاه آموخته باشد و اینکه یک کاغذ چگونه باید رطوبت داشته باشد در چاپخانه یک موضوع تخصصی است که هر کسی علم  آن را ندارد.

 

در رشته نشر در مقطع کارشناسی ارشد، دوره آموزشی مدیریت برنامه ریزی و نوشته شد که اگر دانشجویی فارق التحصیل در رشته نشر شود در آینده می تواند به عنوان مدیر نشر،  مدیر تولید نشر، مدیر ویراستاری نشرو مدیر پخش و توزیع نشر  مشغول به فعالیت شود.

بعد ازآن در مقطع کارشناسی ارشد چاپ به برنامه ریزی آموزش، فنی و مهندسی  با عنوان مهندسی فناوری صنایع چاپ و بسته بندی و پس از آن نیز به مهندسی نشر و مهندسی فناوری رسانه های نشرو مهندسی رسانه های بسته بندی روی آوردیم.

 

دانشگاه مالک اشترنیز درصدد بود رشته تولید نشر را  راه اندازی کند که برای راه اندازی آن نیز با من تماس گرفتند و برنامه ریزی آموزشی این رشته را خواستند که انجام شد.

 

دانشگاه علم و هنرنیزقصد دارد در آینده ای نزدیک مقطع دکتری چاپ را  راه اندازی کرده و اقدام به جذب دانشجوی رشته چاپ کند.

 

اولین دانشگاه چاپ در مرکز علمی کاربردی شماره یک هنر در خیابان زرتشت تاسیس شد و در مقطع کاردانی و سپس کارشناسی دانشجویانی فارق التحصیل شدند و باید به دانشجویانی که مانند فرزندانم میمانند بگویم که من به عنوان استاد رشته چاپ هر چه معلومات داشتم در طبق اخلاص گذاشتم و به دانشجویم آموختم و حالا شاهد به بار نشستن زحماتم یعنی فارق التحصیلی بیش از چهار هزار دانشجویان تخصصی چاپ هستم.

 

*** تنها خواسته استاد درویش از استادان رشته چاپ!

یک مشکلی که در حال حاضر در زمینه چاپ وجود دارد اینست که برخی از استادان این رشته همه معلومات خود را یعنی مازاد تدریس در کلاس را به دانشجویان انتقال نمی دهند باید بگویم بنده ۳۰ سال است که در این رشته تدریس می کنم و فکر می کنم هنوز نتوانسته ام همه آموخته هایم را به دانشجویان انتقال دهم.

 

دانشجویان من هر چه سوال کنند من از جانم مایه گذاشته و برایشان توضیحات بیشتری در زمینه چاپ می دهم، یادم می آید افرادی از من درخواست می کنند که  برای تدریس رشته چاپ به عنوان استاد دانشگاه انتخاب شوند  و ادعای داشتن معلومات بالا دارند اما در عمل چیزی به دانشجو نمی آموزند و معلومات آنان بسیار محدود است.

 

بنده از همه اساتید رشته چاپ خواهشی دارم که بیشتر از سیلاب درسی تعیین شده، به دانشجویان خود فنون و علوم چندین ساله خود را بیاموزند.

 

استاد در بین صحبت هایش به این نکته مهم و ضرور تاکید داشت که دو چیز در این دنیا سیری ناپذیر است یکی علم و دیگری ثروت، و هراستادی هر چقدر که سعی داشته باشد در مدت زمان معینی معلومات و دانش خود را به دیگران بیاموزد، بازهم زمان کم می آورد.

 

 

*** پیشنهاد استاد به دانشجویان رشته چاپ!

پیشنهادم به دانشجویان رشته چاپ اینست که حالا که در عصر کامپیوتر و اینترنت زندگی می کنند برای کسب اطلاعات به روز علم دنیا در رشته چاپ می توانند با کشور های اروپایی نظیر آلمان و اتریش  به تبادل اطلاعات با اساتید و دانشجویان این رشته نیز بپردازند چون در زمان گذشته ما حتی برای تلفن زندن مشکل داشتیم و حتی موبایلی وجود نداشت اما امروز نعمت خداوند به فراوانی دست کودکان و نوجوانان و جوانان وجود دارد اما از آن استفاده لازم را نمی کنند.

*** تقدیری کوچک از زحمات استاد!

گروه sepiدر پایان از زحمات چندین ساله استاد درویش استاد گرانقدر و پیشکسوت صنعت چاپ در قالب اهدای لوح تقدیر و تندیس گروهsepi قدردانی کرد.

 

***سخن پایانی استاد با مجموعه SEPI:

جناب درویش استاد گرانقدر صنعت چاپ نظرتان درباره گروه sepiکه در زمینه چاپ کار می کنند چیست؟

گروه sepi متشکل از جوانان و دانشجویان فارق التحصیل رشته چاپ، جوانانی فعال، کوشا و دلسوز صنعت چاپ هستند که راه درازی برای موفقیت و شکوفایی خود باید طی کنند بنابراین در این راه نباید ناامید و خسته شوند همین که از استادان پیشکسوت صنعت چاپ تقدیر کرده و با آنها صحبت می کنند، بسیار خوشحالم و آرزوی موفقیت هر چه بیشتر برای مجموعه sepi دارم.

 

***نصیحت پدرانه پدراستاد!

یادم نمیرود هرگز این سخن پدرم را که می گفت شما فرزندانم را به سرزمین های دوری یعنی به خارج از کشور می فرستم که علم را یاد بگیرید چون این علم را هیچکس از شما نمی تواند بگیرد زیرا تمام معلومات شما در گنجینه فکر شماست اما ثروت را ممکن است از شما بگیرند یا خودتان ثروت را به باد بدهید.

 

***بهتر از دانش چیزی در دنیا نیست

به گیتی بهتر از دانشوری نیست             به جز دانش به گیتی مهتری نیست

سری سخت و دلی ستوار باید               که کار دین و دانش سرسری نیست

زدانشور سخن باور توان کرد               که جز دانش به گیتی داوری نیست

به جز پرتو از انوار دانش                      فروغ  آفتاب  خاوری  نیست

 

*** دنیا و آخرت

رسول خدا(ص)فرمودند: هر که دنیا می خواهد تجارت کند، هر که آخرت می خواهد زهد ورزد، و هر که دنیا و آخرت خواهد (علم) آموزد.

*** نصیحت پایانی استاد به دانشجویان رشته چاپ

تاچند در اندیشه دنیا باشی              آوازه ی دشت و کوه و صحرا باشی

دامان قناعتست بسیار وسیع           ازدست مده در یان جهان تا باشی

فرزندان من! دانشجویان رشته چاپ وقت را مغتنم بشمارید و از فرصت هایی که مانند ابر از کنار شما می گذرد استفاده کنید.

 

 

 

 

خبرنگار:فاطمه عباس آباد

عکاس:حدیثه شفیعی

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *