افزایش ۲۱۴درصدی قیمت کاغذ در یک‌سال کاغذ همچنان رکورد دار است

به گزارش Sepi ، به نقل از (ایبنا)، هادی حسینی‌نژاد؛ کاغذ؛ یک کالای استرانژیک است. این جمله را بارها و بارها شنیده‌ایم. بحران در بازار کاغذ، تورم افسار گسیخته، نقش قیمت کاغذ در افزایش بهای کتاب و… نیز گزاره‌های خبری دیگری‌اند که در ماه‌های اخیر در رسانه‌ها، زیاد نوشته و خوانده شده است.

ماجرای تخصیص ارز دولتی برای واردات کاغذ، انتشار لیست وارد کنندگان و چالش‌های متعدد، مقابله با گران‌فروشان و… نیز از دیگر مباحث مطرح شده در یک‌سال اخیر بوده است. حالا باید دید این بازار پر فراز و نشیب، با آن‌همه حرف و حدیث، با آن‌همه بگیر و ببند و با آن‌همه حمایت دولتی و هزینه‌کرد از جیبِ بیت‌المال، طی این بازه یک‌ساله از کجا به کجا رسیده است.

برای پاسخ به سوال اخیر، کافی است قیمت کاغذ معمولِ مصرفی در انتشار کتاب(قطع رقعی)؛ موسوم به کاغذ تحریر را در آذرماه سال ۹۶ و آذرماه سال ۹۷ مورد توجه قرار دهیم.

بله؛ واقعیت دارد: قیمت کاغذ ۷۰ گرمی در این بازه زمانی، (بیش از)دو و نیم برابر و کاغذ ۸۰ گرمی ظرف این یک سال (بیش‌از)سه برابر شده است. با مشاهده رشد سرسام‌آور قیمت‌ها، نقش نظارت‌ها و حمایت‌ها در هدایت بازار کاغذ واقعا تامل‌برانگیز است و ناخودآگاه این سوال به ذهن متبادر می‌شود که اگر هیچ یک از اقدامات دولتی و صنفی در زمینه بازار کاغذ وجود نداشت، در حال حاضر نرخ کاغذ چقدر بود؟

یک کتاب چند بند کاغذ می‌بَرد

کاغذ، اصلی‌ترین مواد اولیه مصرفی در تولید کتاب است و طبیعتا افزایش قیمت آن، می‌تواند بیشترین سهم را در افزایش بهای پشت جلد کتاب‌ها داشته باشد. اما در ادامه خوب است ببینیم افزایش قیمت کاغذ در یک‌سال گذشته(مطابق با جدول بالا) چه میزان بر تولید یک کتاب متعارف مثلا ۱۶۰ صفحه‌ای با شمارگان ۱۰۰۰نسخه‌ تاثیر گذار بوده.

چنانچه می‌دانیم؛ عمده کتاب‌ها در بازار کتاب ایران، در قطعِ رقعی (حدوداً ۱۴ در ۲۲ سانتی‌متر) منتشر می‌شوند و کاغذ ۹۰*۶۰ برای این قطع مناسب است. در نظر داشته باشید که یک‌ بند کاغذ مورد اشاره، ۵۰۰ برگ کاغذ ۶۰*۹۰ معادل ۱۰۰ برگ کاغذ ۴۵*۶۰ را در خود دارد.

سهم کاغذ در افزایش قیمت کتاب

مطابق با فرم‌بندی‌های مرسوم در صنعت چاپ، هر ۸صفحه (رقعی) روی یک طرف هر برگ کاغذ چاپ می‌شود؛ یعنی روی هر برگ کاغذ ۴۵*۶۰ تعداد ۱۶ صفحه چاپ می‌شود. با این حساب، اگر کتاب مورد نظرمان ۱۶۰ صفحه‌ای باشد، چاپ هر نسخه از کتاب به ۱۰ برگه کاغذ در سایز مورد اشاره نیاز دارد. و اگر شمارگان کتاب ما چنانچه گفته شد، ۱۰۰۰ نسخه باشد، نتیجه می‌گیرم که چاپ کتاب موردنظرمان به ۱۰هزار برگه کاغذ، معادل ۱۰بند کاغذ ۹۰*۶۰ نیاز دارد.

حالا اگر بخواهیم قیمت کاغذِ مصرفی یک کتاب ۱۶۰ صفحه‌ای رقعی را با توجه به جدول قبلی، در ابتدا و انتهای بازه زمانی یک‌سال اخیر محاسبه کنیم، به جدول زیر می‌رسیم:

البته در انتشار کتاب‌، معمولا کاغذ با گرماژ ۷۰ مورد استفاده قرار می‌گیرد اما به هرروی کتابی که آذرماه سال قبل ۸۱۰ هزار تا ۹۳۰هزار تومان کاغذ می‌برد، در حال حاضر به دومیلیون و ۱۰۰ هزار تا دومیلیون و ۹۲۰هزار تومان کاغذ نیاز دارد.

قیمت کتاب به صفحه‌ای ۱۶۳تومان می‌رسد

مطابق با آمارهای نشر ماهانه خانه کتاب، قیمت میانگین هر صفحه در آذرماه ۹۶ معادل بوده با ۱۰۹ تومان. این رقم در مهرماه سال ۹۷ که قیمت کاغذ ۷۰ گرمی حدودا بندی ۱۷۰هزارتومان بود، ۱۳۲ تومان محاسبه شده است. حالا باید دید رسیدن قیمت کاغذ به ارقام بندی ۲۱۰ تا ۲۹۲هزارتومانی، قیمت میانگین هر صفحه کتاب را تا چه میزان بالا خواهد برد اما اگر بخواهیم با نسبت‌گیری، این رقم را حدس بزنیم، حدوداً به قیمت ۱۶۳تومان برای هر صفحه می‌رسیم.

البته درست است که کاغذ، اصلی‌ترین مواد اولیه مصرفی در تولید کتاب به شمار می‌آید اما فراموش نکنیم به‌جز کاغذ، تمام اقلام مصرفی و هزینه‌ها در تولید کتاب؛ اعم از لیتوگرافی، چاپ و هزینه صحافی با نسبت مشابه‌ای در یک‌سال اخیر افزایش یافته که قطعا هر کدام بر قیمت نهایی کتاب تاثیر گذار خواهند بود.

و در پایان…

آمارهای ۴۰سال نشر ایران گواهی می‌دهد که نمودار شمارگان میانگین کتاب از عدد هشت‌هزار و ۴۴۳ نسخه با شیبی منفی به هزار و ۴۷۰نسخه در سال ۹۶ رسیده است.

تحریم،‌ مشکلات اقتصادی، تورم‌ و تحت فشار قرار گرفتن توده مردم حتی برای تامین نیاز‌های اولیه خود، چقدر می‌تواند بر شمارگان کتاب‌ها تاثیر بگذارد؟

آیا چند برابر شدن قیمت‌ مواد غذایی و ملزومات روزمره زندگی، فرصتی باقی می‌گذارد تا اهالی مطالعه، بر گرانی کتاب غلبه کنند و همچنان کتاب‌های مورد نظرشان را خریداری کنند؟

و در پایان؛ در چنین شرایطی، به کاربردن کلمه «بحران» در عرصه کتاب و کتاب‌خوانی، چقدر می‌تواند کارکرد داشته باشد؟

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *