در استفاده از ظروف پلاستیکی و یکبار مصرف احتیاط کنید

در حد امکان نباید از ظروف پلاستیکی و یکبار مصرف استفاده کرد امّا در صورت استفاده باید حداقل ۴ احتیاطات ضروری را حتما مدنظر داشت.
به گزارش افکارنیوز ، “در چه ظرفی غذا بپزیم و بخوریم تا سالم تر باشیم؟” این سوالی است که بسیاری از خانواده ها دارند؛ به دلیل اهمیت این مسئله در قالب سلسله مطالبی به بررسی دقیق خواص، تاثیرات، عوارض و مزایای هر یک از ظروف پخت غذا پرداخته ایم.

متاسفانه اهل فن در حیطه های مختلف، اعم از طب سنتی و جدید و صنایع غذایی و… با گفتار مغشوش و متناقض خود درباره انواع ظروف، مردم را دچار سرگردانی کرده اند؛ در این مطالب سعی شده تا در عین ایجاز، تصویری نسبتا روشن از وضعیت ظروف غذایی موجود در بازار ایران ارائه شود؛ هرچند در برخی موارد، تناقضات ظاهری نظرات، جمع بندی محکم و مستدل را دشوار می کند.

تغذیه در هر مکتب طبی از امّهات بحث های مربوط به پیشگیری و درمان است؛ در این بین، ظروف پخت وپز، به جهت تاثیر بر زمان و قیمت پخت وپز و کیفیت و طعم غذا می توانند از مولفه های مهم در تغذیه عموم مردم و نیز به دلیل تعاملات فیزیکوشیمیایی با غذا، از عوامل تاثیرگذار در نتیجه طبی تغذیه باشند؛ اهمیت این بحث در کتب طب سنتی ایرانی باعث شده تا مولفین، بحث هایی مستقل را در این زمینه اختصاص دهند؛ در طب نوین، این بحث ها به طور معمول در کتب طبی ذکر نمی شوند و به صورت پراکنده و غیرمنسجم در خلال بحث های سایر علوم از جمله صنایع غذایی از آنها یاد می شود.

در ادامه بخش دوم مطلب “ظروف پلاستیکی” و احتیاطات استفاده از این ظروف تقدیم مخاطبان شده است:

احتیاطات استفاده از ظروف پلاستیکی و یکبار مصرف 

توصیه ما این است که در حد امکان، از ظروف پلاستیکی فاصله بگیرید امّا در صورت استفاده، نکات زیر را رعایت کنید؛ اگرچه باز هم تاکید می کنیم که رعایت دقیق تمام این موارد هم نمی تواند مانع بروز اثرات منفی استفاده از پلاستیک ها باشد؛ میزان آزاد شدن و مهاجرت مواد شیمیایی موجود در ساختار ظروف پلاستیکی به عوامل زیر بستگی دارد:

۱. ماهیت و کیفیت تولید پلاستیک 

ـ استفاده از ظروف یکبار مصرف رنگی، احتیاط بیشتری را می طلبد چرا که جنس یک بار مصرف ها به گونه ای است که توانایی نگهداری رنگ را ندارند و هنگام تماس با چای یا غذای داغ، رنگ حل می شود و یک لایه از آن همراه غذا یا چای میل می شود!

ـ روکش های ارتجاعی پوشاننده مواد غذایی (موسوم به سلفون ها) که از پلاستیک با کد ۴ تهیه شده اند نسبت به آنها که از پلاستیک کد ۶ تهیه شده اند، ایمن تر هستند.

ـ در صورت استفاده از چسب ها و نوارهای پلاستیکی مناسب فر و اجاق های مایکروویو از تماس مستقیم این مواد با ماده غذایی اجتناب شود.

۲. طبیعت و بافت غذا 

ـ ریختن مایعات یا مواد اسیدی یا چرب در این ظروف (مانند نوشابه، کاکائو، آبغوره، آبلیمو، سرکه، رب، غذاهای چرب و …) مشکلات را تشدید می کند؛ به ویژه عادت ریختن مواد غذایی ترش مانند آبغوره و آبلیمو در ظروف PET باید مورد تجدیدنظر قرار گیرد.

ـ ظروف محتوی وعده های غذایی نیمه آماده که قابل استفاده در مایکروویو هستند برای پخت و پز آن ماده خاص مناسب است لذا برای پخت سایر غذاها در مایکروویو از آنها استفاده نشود.

ـ از قراردادن ظروف پلی استایرن حاوی مواد غذایی چرب در فریزر خودداری کنید زیرا پلی استایرن در کنار مواد غذایی چرب در سرما خاصیت شکنندگی پیدا کرده خطر مهاجرت مونومرها وجود دارد.

۳. دمای غذا یا محیط 

ـ به جز مواردی که به طور مشخص روی ظرف درج شده باشد غالب ظروف پلاستیکی برای استفاده در فرها و اجاق ها مناسب نیستند؛ هرگز ظروف پلاستیکی یکبار مصرف را در مایکروفر قرار ندهید.

ـ غالب ظروف محتوی غذاهای نیمه پخته و نیمه آماده برخلاف تصور قابلیت استفاده در اجاق و فر را ندارند؛ گوشت منجمد را به هیچ عنوان در بسته بندی پلاستیکی آن در اجاق مایکروویو یخ زدایی نکنید.

ـ گرما، آزاد سازی مواد شیمیایی پلاستیک ها را تشدید می کند؛ استفاده از این ظروف برای نوشیدن چای یا مصرف غذاهای داغ؛ قرار دادن نان داغ در کیسه پلاستیکی و …. از آن جمله اند؛ پلی استایرن که ماده شیمیایی تلخی است حتی در صورت تماس با مایعات و مواد غذایی بالای ۴۰ درجه، آزاد می شود که بیش از ۷۷ نوع بیماری سرطان زا را به همراه دارد.

این خطرات، در صورت استفاده از ظروف “پلی استایرنی” شفاف‎(GPPS) ‎ افزایش پیدا می کنند؛ از ظروف پلی استایرن فوم (EPS) در پیتزافروشی ها هم نباید استفاده شود زیرا دمای بسیار زیاد پیتزا (بالای ۱۲۰ درجه سانتیگراد) باعث ذوب شدن EPS می شود؛ استفاده از ظروف پلی اتیلنی (PE) و پرو پیلینی (PP) که به رنگ سفید هستند و به طور عمده برای بسته بندی و نگه داری محصولات لبنی، روغن و سرکه به کار می روند، برای مواد غذایی گرم و مرطوب مناسب تر هستند.

ـ سرمای زیاد هم تشدید کننده مشکلات است؛ شایعترین حالت، فریز کردن آب در ظروف پلاستیکی است لذا باید از قرار دادن ظروف PET محتوی آب به مدت طولانی در یخچال و فریزر یا انجماد آب در بطری های مخصوص آب معدنی خودداری کرد.

ـ قرار گرفتن این ظروف در مقابل آفتاب هم خطرناک است؛ مثل بطری های پشت شیشه مغازه ها، پشت شیشه ماشین سواری خودمان و ….

ـ استفاده از این ظروف تنها برای نوشیدنی های سرد مناسب است و برای مواد غذایی داغ مثل چای و قهوه مناسب نیستند.

۴. زمان تماس ماده غذایی با ظرف یا دفعات استفاده از ظروف 

ـ ظروف پلاستیکی در اثر خم شدن یا ساییدگی، چروکیده می شوند و مونومر آزاد می کنند بنابراینظروف پلاستیکی، هر قدر مورد استفاده بیشتر و طولانی تری قرار بگیرند، مشکلات بیشتری تولید می کنندبه ویژه یادتان باشد که ظروف یکبار مصرف، برای یک بار استفاده ساخته شده اند! ظروف پلاستیکی قابل استفاده در اجاق های مایکروویو غالبا برای یکبار استفاده پخت و پز طراحی شده اند و استفاده مجدد از آنها در پخت و پز جایز نیست؛ ظروف پلاستیکی چندبار مصرف نیز پس از مدت زمان مشخص کارآیی و ایمنی خود را از دست می دهند؛ در صورت بروز علائمی از قبیل تغییر رنگ، خراشیدگی یا تغییر شکل و فرم از مصرف آنها اجتناب شود.

ـ ماندن طولانی غذا در این ظروف هم مسائل را بغرنج تر می کند.

نکته: در شست و شوی ظروف پلاستیکی باید دقت شود تا از خراشیدگی سطح ظرف پرهیز شود همچنین در شست و شوی این ظروف از مواد شیمیایی قوی استفاده نشود.

ظروف یک بار مصرف سلولزی 

ظروف یکبار مصرف سلولزی برخلاف ظروف یکبار مصرف پلاستیکی نه تنها مشکلات زیست محیطی ناشی از پسماندها را ندارند بلکه عوارض ذکر شده از مصرف ظروف پلاستیکی را نیز ندارند امّا فعلا گرانی این ظروف در مقابل ارزانی ظروف یکبار مصرف پلاستیکی، مانع اصلی مصرف آنهاست.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *