بدرفتاری کاغذ و مقوا در چاپ، در اثر رفتارهای ماست!
در شروع هر چاپ، ممکن است با مشکلات کاغذ در چاپ مواجه شویم که باعث طولانی‌شدن مدت زمان کار می‌شود. تلاش‌های زیادی از طرف سازندگان ماشین‌آلات چاپ انجام گرفته تا این زمان به حداقل برسد؛ تا جایی که آپشن‌های مختلفی را با توجه به درخواست مشتری به ماشین‌آلات اضافه می‌کنند:
- پلیت‌بند اتوماتیک
- تنظیم اتوماتیک شیرهای مرکب
- تعویض رول بدون توقف ماشین
اما اگر در مورد کاغذ یا مقوایی که قرار است چاپ شود صحبت کنیم، باید دارای شرایط و ویژگی‌های خاص خود باشد تا در سرعت چاپ تأثیر منفی نگذارد. نمی‌توان هر کاغذ یا مقوایی را وارد دستگاه چاپ کرد.
برای آشنایی با عیب‌های کلی چاپ افست، مقاله رفع اشکال چاپ افست را بخوانید. در این مقاله، تمرکز ما روی مشکلات خاص کاغذ و مقوا است.
الکتریسیته ساکن در چاپ
الکتریسیته ساکن اغلب در محیط‌هایی که دارای هوای خشک و گرم هستند، ایجاد می‌شود.
راهکار عملی
به‌طور معمول در قسمت تغذیه دستگاه، وسیله‌ای به نام جرقه‌گیر یا Ionizer (به معنای یونی‌کردن) که بعضی کارگران چاپخانه‌ها به آن «گازگیر» هم می‌گویند، تعبیه می‌کنند. تا قبل از اینکه کاغذ وارد برج چاپ شود، جریان الکتریسیته آن را خنثی می‌کند.
اگر قسمت تغذیه چنین تجهیزاتی نداشته باشد، با زیادکردن دور نورد آب تا حدودی اشکال برطرف می‌شود.
کاغذ کپی (کاربن‌لس)
ما در کاغذهای کپی (کاربن‌لس) این اشکال را بیشتر می‌بینیم. نکته مهم: هر قدر می‌توانیم از آب کمتری استفاده کنیم تا کیفیت چاپ بالا برود و در مراحل پس از چاپ به مشکلی بر نخوریم.
نقش رطوبت محیط
در هوای مرطوب، الکتریسیته ساکن تقریباً در هوای محیط مبادله شده و اثر خود را کمتر نشان می‌دهد. به همین منظور:
- رطوبت نسبی چاپخانه را بین ۴۰ تا ۵۰ درصد در نظر بگیرید
- در صورت کم‌بودن رطوبت محیط، از سیستم رطوبت‌ساز استفاده کنید
- رطوبت بیش‌ازحد هم باعث تغییر ابعاد کاغذ و مقوا می‌شود
⚠️ اگر فشار سیلندر مناسب نباشد، اندازه کاغذ و مقوا به هم می‌خورد. برای کنترل فشار مناسب، قبل از تغذیه، ضخامت کاغذ و مقوا را با میکرومتر اندازه‌گیری کنید. اندازه‌گیری دقیق از له‌شدن کاغذ، کنده‌شدن لایه رویی و مشکلات دیگر (مانند له‌شدن ترام‌ها و خراب‌شدن زیرسازی لاستیک) جلوگیری می‌کند.
برای درک بهتر تأثیر دما و رطوبت بر رفتار کاغذ، مقاله تأثیر دما و رطوبت بر کاغذ گلاسه را مطالعه کنید.
پرزدهی کاغذ و مقوا
پرزدهی کاغذ و مقوا هم وقت زیادی را برای تمیزکردن لاستیک می‌گیرد.
دلایل پرزدهی
- برش کاغذ: تیغه برش کند شده باشد (باید به‌موقع عوض شود)
- جنس کاغذ: کاغذ یا مقوا مرغوب نباشد
تأثیر پرزدهی بر چاپ
پرزدهی تأثیر مستقیمی بر چاپ دارد و جزو مواردی است که مشتری روی آن دست می‌گذارد. با توجه به حساسیت کار:
- ممکن است یک بار ورق‌ها را بدون چاپ به ماشین تغذیه کنند تا حدودی پرز آن‌ها گرفته شود
- یا خود دستگاه دارای سیستم پرزگیر باشد
برای آشنایی با پرزدهی در چاپ افست و راهکارهای آن، بخش پرزدهی مقاله آشنایی با افست خشک را بخوانید.
پشت‌زدگی چاپ (Set-off)
حجم مرکب بالا، سرعت خشک‌شدن و از طرفی خود کاغذ یا مقوا، تا حدودی در پشت‌زدگی کار نقش بسزایی دارند.
تفاوت کاغذ تحریر و گلاسه
در صورتی که با سطح بیشتری از مرکب مواجه باشیم، از خشک‌کن استفاده می‌کنیم.
برای آشنایی با انواع خشک‌کن‌ها، مقاله انواع خشک‌کن در چاپ را بخوانید.
چسبندگی مرکب
چسبندگی زیاد مرکب هم باعث:
- خارج‌شدن ورق چاپی از پنجه سیلندر چاپ
- جداشدن الیاف ورق چاپی و چسبیدن آن به لاستیک چاپ
- کنده‌شدن لایه رویی کاغذ
ترتیب چسبندگی رنگ‌ها
در بین مرکب‌ها، ترتیب چسبندگی به این شکل است:
به‌طور معمول در روزهای سرد این اشکال زیاد به چشم می‌خورد. با اضافه‌کردن یک مقدار ضدچسب این اشکال برطرف می‌شود، ولی بهتر است دما و رطوبت محیط را در یک اندازه ثابت نگه داریم.
برای درک بهتر فرمولاسیون و ویژگی‌های مرکب‌ها، مقاله پیدایش و سیر تکامل مرکب چاپ را بخوانید.
توصیه‌های عملی نگهداری کاغذ و مقوا
در منابع علمی و تخصصی، توصیه‌های دقیقی در مورد رفع اشکالات چاپی و نیز اقدامات پیشگیرانه در بروز مشکلات کاغذ در چاپ ارائه شده است. مهم‌ترین نکات:
نکات کلیدی
- زمان خروج از لفافه: کاغذ و مقوا را درست هنگام استفاده از لفافه خارج کنید تا رطوبت خود را از دست نداده باشد.
- تک‌برند بودن: تا حد ممکن کاغذ از یک خرید و یک مارک باشد.
- چاپ چندرنگ: در ماشین‌های تک‌رنگ یا دو‌رنگ، در صورت چاپ ۴ رنگ یا بیشتر، چاپ رنگ‌های بعدی را به روز بعد حواله ندهید، زیرا احتمال اشکال ریجستری (روی‌هم‌خوردن رنگ‌ها) وجود دارد.
- دسته‌کردن: هنگام دسته‌کردن کاغذ و مقوا، کناره‌های آن‌ها کج یا لوله نشود، زیرا در ماشین به‌خوبی تغذیه نخواهد شد و توقف‌های متعددی را موجب می‌شود.
- شرایط خاص: بعضی کاغذها باید در شرایط توصیه‌شده استفاده شوند (مانند پشت‌چسب‌دارها).
برای آشنایی با رفتار کاغذ گلاسه تحت تأثیر دما و رطوبت، مقاله تأثیر دما و رطوبت بر کاغذ گلاسه را مطالعه کنید.
جمع‌بندی
بیشتر مشکلات کاغذ در چاپ ریشه در نحوه نگهداری، انتخاب و آماده‌سازی کاغذ دارد. با رعایت نکات بالا:
- رطوبت محیط چاپخانه را بین ۴۰ تا ۵۰ درصد نگه دارید
- قبل از تغذیه، ضخامت کاغذ را با میکرومتر اندازه‌گیری کنید
- از کاغذ تازه (از لفافه خارج‌شده) استفاده کنید
- کاغذ را تک‌برند و تک‌خرید تهیه کنید
- چاپ چندرنگ را در یک روز انجام دهید
- کناره‌های کاغذ را صاف نگه دارید
برای آشنایی با سایر عیب‌های چاپ افست، به راهنمای جامع رفع اشکال چاپ افست مراجعه کنید.
