چاپ
ماشين چاپ همواره قلب فرايند چاپ به شمار ميآيد. با اين حال طي 20 سال گذشته اين بخش كليدي كل فرايند چاپ، برخلاف شاخه پيشازچاپ تحولات شگرفي را تجربه نكرده است.
تازههاي ماشينهاي ورقيsheet fed
هسته و قلب تپنده سيستم افست ورقي همانگونه كه اشاره كردم تحولات عميقي را از سر نگذرانده است. مهمترين تحولات افست ورقي گسترش امكانات و كاربردهاي آن براي چاپ بستهبندي و جلوههاي ويژه چاپي است.
اتوماسيون ماشينهاي چاپ نيز افزايش يافته است. اين اتوماسيون سطوح مختلفي دارد كه شروع آن تعويض اتوماتيك زينك است.
- مكانيزم تعويض اتوماتيك زينك در ماشينهاي جديد پيشرفت فوقالعادهاي كرده است. در حال حاضر تعويض زينك، شستوشوي اتوماتيك لاستيك، تنظيم مجدد يونيتهاي تغذيه و تحويل ماشينهاي 8 تا 10 رنگ در كمتر از 8 دقيقه انجام ميپذيرد.
- اضافه كردن يونيتهاي كوتينگ به ماشين به گونهاي كه همزمان چاپ ورني نيز روي كار منتقل شود، امروزه كاملا رايج است.
- شركتهاي سازنده ماشين چاپ براي اينكه اين ماشينها موقعيت محوري خود را در كل فرايند چاپ همچنان حفظ كنند، درصدد اضافه كردن هر چه بيشتر سيستمهاي تكميلي و افزايش كاربردها و قابليت اين ماشينها هستند. نمونه اين تلاشها را ميتوان استفاده از سيستم طلاكوب سرد بهطور پيوسته(in line) در ماشين چاپ دانست. مانرولند در اين زمينه پيشگام است ولي اكنون هايدلبرگ نيز اين سيستم را عرضه ميكند.
- ماشينهاي چاپ فرمت بزرگ نيز با استقبال مواجه شده است. بزرگترين ماشين را ك.ب.آ با نام راپيدا 205 به بازار عرضه كرده است. البته مانرولند نيز ماشينهاي فرمت بزرگ را با پسوندXXL عرضه كرده است. هايدلبرگ نيز تصميم دارد نوع لارجفرمت (ماشينهاي(XL خود را عرضه كند. انتظار ميرود در آينده چاپكاران هر چه بيشتر به استفاده از ماشينهاي لارجفرمت رو آورند.
- يكي ديگر از روندهايي كه سازندگان ماشين افست ورقي به آن گرايش پيدا كردهاند، استفاده از يونيت فلكسو و نورد آنيلوكس در ماشينهاي ورقي است. از يونيت فلكسو معمولا براي ورنيزني در ماشين افست استفاده ميشود. ولي نورد آنيلوكس علاوه بر يونيت ورني زني در سيستم مركبزني يونيتهاي افست نيز بهكار ميرود. پيشگام در اين زمينه شركت ك.ب.آ بود كه با ارايه ماشين راپيدا47Gدر عمل كاربردهاي اين سيستم را به نمايش درآورد. راپيدا47G از سيستم افست خشك استفاده ميكند.
هايدلبرگ نيز سيستم مركبزنيAnicolor را عرضه كرده كه از نورد آنيلوكس استفاده ميكند.
ولي سيستم آن افست خشك نيست. اين سيستم اولين بار در آيپكس 2006 عرضه شد.
- همزمان با دروپا 2004، رولند تكنولوژي <تعويض زينك بدون متوقف كردن ماشين چاپ> را به نمايش گذاشت. اين قابليت همراه با ماشين رولند 700 ارايه ميشود. در حقيقت اين تكنولوژي از مدتها پيش در ماشينهاي افست رول بهكار گرفته ميشد. ولي استفاده از آن در ماشين ورقي همواره با مانع مواجه ميشده است. امروزه استفاده از رول كاغذ در ماشين ورقي نيز امكانپذير شده است. براي اين كار از تجهيزاتي نظيرCUT star كه رول را ابتدا به ورق تبديل كرده و سپس وارد آپارات دستگاه چاپ ميكند، استفاده ميشود. استفاده از رول به جاي شيت هزينه كاغذ را تا 15 درصد كاهش ميدهد ولي از سوي ديگر اين تجهيزات قيمت بالايي دارند و تنها چاپخانههاي بزرگ با ميزان توليد بالا ميتوانند آنها را به خدمت بگيرند.
- يكي ديگر از روندهايي كه رد پاي آن در چاپ افست ديده ميشود، استفاده از تكنولوژي جوهرافشان همراه با ماشين چاپ است. هايدلبرگ در دروپا 2000 ماشينGTO خود را به هدهاي جوهرافشان مجهز كرده بود و همراه با چاپ، اطلاعات شخصي و انحصاري(Personalization) را بهكار چاپي اضافه ميكرد. رولند نيز استفاده از هدهاي جوهرافشان همراه با رولند 700 را به عنوان يك گزينه اختياري (optional) ارايه ميكند.
- علاوه بر اين سيستمها، سازندگان عمده ماشينهاي افست سيستمهاي پانچ، پرفراژ، نمرهزن و حتي دايكات را بهطور پيوسته با ماشين چاپ عرضه ميكنند.
ارايه اين سيستمها و استفاده از فرايندهاي ديگر چاپي همراه با افست 6 ورقي حاكي از آن است كه در آينده اين ماشينها هويتي چند وجهي داشته و آميزهاي از تكنولوژي مختلف خواهند بود. اتوماسيون آنها نيز با فراگيري استاندارد 4CIP و گردش كار JDF تا حد زيادي افزايش خواهد يافت و همه تنظيمات از تنظيم مركب تا رجيستر و غيره بهطور كاملا خودكار انجام خواهد شد.
- استفاده از موتورهاي خودتنظيم(Servodrives) به جاي يك شفت مركزي نيز باعث شده اتوماسيون در ماشينهاي ورقي با شتاب بيشتري صورت گيرد. زيرا هر يونيت سيستم محركه خود را دارد و از تعداد دندهها و قطعات مكانيكي نيز تا حد زيادي كاسته شده است.
افست سيلندر مركزي
با اينكه در ابتداي اين بخش ادعا كرديم تحول شگرفي طي 20 سال گذشته در بخش افست ورقي رخ نداده با اين حال طي سال گذشته تكنولوژي جديدي نيز به بازار آمده كه شايد بتوان آن را مقدمه تحولات بنيادين در افست دانست.
آن هم استفاده از سيلندر مركزي چاپ است. نمونه اين تكنولوژي در ماشين جنيوس 52 ك.ب.آ اكنون بهكار رفته است. البته ماشينDI كارات 74 (در موردDI در بخش چاپ ديجيتال بيشتر صحبت خواهيم كرد) هم نيز از اين تكنولوژي استفاده ميكند.
علاوه بر كاهش ابعاد و حجم، ماشين سيلندر مركزي، چاپ چهار رنگ را تنها در طول يك دور چرخش روي كار منتقل ميكند. استفاده از سيلندر مركزي در چاپ فلكسو امري رايج است، ولي براي افست ميتواند نوعي تحول بزرگ به حساب آيد.
برخي معتقدند اين تكنولوژي را نميتوان منشا تحولات بزرگي در چاپ افست به شمار آورد. فروش ماشين جنيوس نيز چندان دلگرمكننده نبوده است. در هر حال آينده ثابت خواهد كرد آيا اين تكنولوژي به جريان اصلي تبديل ميشود يا تنها براي كاربردهاي خاص بهكار ميرود.
چاپ هيبريد
واژه هيبريد كه ريشه در واژه لاتينhibrida دارد به معني نوزادي است كه در اثر نزديكي دو جنس نر و ماده از نژادهاي مختلف به وجود آمده است. اين واژه در ابتدا در مورد انسان و حيوانات بهكار ميرفت، ولي امروز در صنايع مختلف از جمله چاپ نيز كاربردهاي فراواني پيدا كرده است.
يك ماشين افست ورقي هيبريد، ماشيني است كه قابليت استفاده از مركبهاي دوگانه (معمولي و(UV را دارد. تبديل از يك وضعيت به وضعيت ديگر نيز در اين ماشينها به راحتي انجام ميپذيرد. در ماشينهاي افست رول، هيبريد به معني استفاده از سيستم كلدست و هيتست بهطور همزمان است. در سالهاي اخير استفاده از سيستمهاي هيبريد بهويژه در بخش چاپ بستهبندي رواج پيدا كرده است. البته هنوز نميتوان در مورد آينده آن پيشبيني روشني ارايه كرد. به تازگي هايدلبرگ و ك.ب.آ بهطور مشترك با شركت فوگرا موافقتنامهاي امضا كردند و بر اساس آن فوگرا متعهد شده تا در زمينه مركبهاي هيبريد تحقيق كرده و نتيجه را به اطلاع دو شركت برساند. همكاري اين دو سازنده بزرگ در زمينه تكنولوژي هيبريد تا حدي ميتواند ما را به آينده اين تكنولوژي اميدوار كند.
افست رول
افست رول را ميتوان به سه بخش ماشين چاپ رول روزنامه، ماشين چاپ تجاري و ماشينهاي چاپ نيمه تجاري يا (semi commercial) تقسيم كرد. ماشينهايsemi commercial را ميتوان نوعي تكنولوژي بينابين به حساب آورد كه در سالهاي اخير با افت نگرانكننده تيراژ روزنامهها و به دنبال آن، كاهش فروش ماشينهاي روزنامه، رواج پيدا كرده است. با اين حال خيليها معتقدند اين نامگذاري در اصل صحيح نيست.
يكي از عواملي كه نسل جديد ماشينهاي رول روزنامه را از نسل قبلي خود متمايز ميكند، استفاده از موتورهاي خودتنظيم است. زيرا اين ويژگي اجازه ميدهد تا بتوان از ماشين روزنامه در چارچوب توليد چاپ رايانهاي همگرا يا(Computer Integrated Manufacturing) CIM بهره برد. استفاده واژهManufacturing به معناي توليد يك كار چاپي به گونهاي است كه انگار يك كارخانه آن را توليد ميكند.
طراحي مدرن ماشينهاي چاپ روزنامه جديد، مشكلات عمدهاي را از سر راه برداشته است. شايد مهمترين آنها پيكرهبندي جديد سيلندرها باشد. هر ماشين چاپ روزنامه بايد بتواند به سرعت كار چاپ را متوقف كرده و دوباره آن را آغاز كند. يكي از مهمترين پيشرفتهاي تكنولوژيك در ماشين چاپ روزنامه نحوهاي است كه سيلندرها نصب ميشوند.
در سيستم قديمي كه با استفاده از شفت بود، به سه سطح متحرك نياز بود و بوشهاي برنجي قديمي به سرعت خورده و فرسوده ميشد و كيفيت چاپ ماشين افت ميكرد. استفاده از ساختار پيچيده (بلبرينگهاي سه سره) اين مشكل را تا حد زيادي برطرف كرده است و به همين خاطر سرعت ماشينها افزايش يافته و نرم و روانتر كار ميكنند. طول عمر بلبرينگها نيز افزايش يافته است.
اين ساختار همراه با مزاياي استفاده از موتورهاي خودتنظيم باعث شده تا بتوان ماشين چاپ روزنامه را با انواع پيكرهبنديها از جمله پيكرهبندي ماهوارهاي(satellite)عرضه كرد.
يكي ديگر از روندهاي ماشينهاي روزنامه استفاده از سيلندرهاي چاپ سه تاييTriple width است. اين سيلندرهاي چاپ در هر بار گردش 12 صفحه روزنامه (6 صفحه دوبل) چاپ ميكند. استفاده از سيستم افست خشك نيز توسط ك.ب.آ براي ماشين روزنامه مورد استفاده قرار گرفته است.
ماشينهاي چاپ روزنامه كه از فرايند فلكسو و گراور براي چاپ استفاده ميكنند، بار ديگر مورد توجه قرار گرفتهاند. همه اين روندها حاكي است كه صنعت روزنامه به خاطر رقابت شديد با ديگر رسانهها (از جمله اينترنت) براي بقاي خود بايد از ماشينهاي چاپي استفاده كند كه ميزان توليد آنها بالا و در عين حال كيفيت چاپ آنها نيزبه طور چشمگيري بهينه شده است. يكي ديگر از روندهاي جديد روزنامه گرايش به فرمت تابلوئيد است. همين امر باعث شده تا سازندگان عمده ماشينهاي چاپ روزنامه به فكر نوآوري در بخش تاكن روزنامه بيفتند. يكي از اين نوآوريهاي برش رول قبل از وارد شدن به بخش تاكن است. از اين طريق ميتوان سه روزنامه مختلف را در فرمت تابلوئيد با ماشينهاي بزرگ چاپ كرد. روزنامهها پس از برش خوردن هر كدام به تاكنهاي جداگانه و تجهيزات تبديلي جداگانه هدايت ميشوند.
استفاده از كاتآفهاي متغير نيز يكي ديگر از روشهاي بالا بردن انعطاف ماشين روزنامه است. شركت گاس اكنون به اين تكنولوژي رو آورده و در ماشين چاپ جديد خود كه به آن(Flexible Printing System) FPS ميگويند، از اين تكنولوژي استفاده كرده است. سيستمهاي نرمافزاري جديدي چونDelano از آگفا نيز بخش تحريريه و توليد روزنامه را به يكديگر پيوند داده است. به همين خاطر محتوا(Content) سريعتر به بخش توليد ميرسد و تغييرات را ميتوان حتي هنگامي كه ماشين چاپ به حركت افتاده، انجام داد.
سيستمهايي نظير Delano باعث شده تا صاحبنظران ادعا كنند آينده روزنامه بيش از آنچه به نحوه چاپ روزنامه بستگي داشته باشد، به كيفيت، سرعت و تنوع مطالب روزنامه و زماني كه اين مطالب براي چاپ آماده ميشوند، وابسته است.
ادامه دارد…
