انجام عمليات ليبل زني در داخل قالب ساخت ظرف يا همان IML، روشي است كه به رغم جواني در صنعت بسته بندي، از محبوبيت بسيار بالايي در ميان توليد كنندگان انواع محصولات مصرفي برخوردار شده است. IML در حقيقت روشي است كه طي آن دو مرحله ساخت ظرف و چسباندن ليبل، هر دو به صورت همزمان انجام مي پذيرند. تنها مشكلي كه ممكن است برخي توليد كنندگان را آزار دهد، ميزان بالاي ضايعات در ابتداي كار مي باشد كه البته براي حل آن دو روش پيشنهاد مي گردد. يكي نگه داشتن ليبل به وسيله دستگاه هاي static charge و كنترل آن براي ثابت نگه داشتن ليبل در قالب و ديگري نگه داشتن ليبل به وسيله پمپ هاي وكيوم.

پتانسيل استفاده از اين روش بسيار بالاست و تنها منحصر به صنعت بسته بندي نمي شود بلكه مي توان آن را به تمامي صنايعي كه به نوعي با پلاستيك سروكار دارند و البته قصد تزئين محصولات خود را دارند، تسري داد. البته اين وسعت استفاده منوط به استفاده از الكترودهاي الكترواستاتيك شارژ كننده و انتخاب درست مواد مي باشد. به انتخاب درست اشاره كرديم، بد نيست اين موضوع را خاطر نشان سازيم كه مواد انتخابي بايد داراي خواص الكترواستاتيك كافي باشند تا بتوان از آنها در روش سود جست. و اما ملزومات كار: بسياري از پروژه هاي IML به دليل عدم اطلاع كافي كاربران، برنامه ريزي ضعيف و نبود سازمان منسجم با شكست مواجه مي شوند. اين روند فقط در صورتي متوقف خواهد شد كه كاربران پروژه از اهميت بسيار بالاي وجود افراد متخصص و البته ارتباط تنگاتنگ آنان با يكديگر واقف شوند. جدا از موارد مذكور، بايد به پنج مورد ديگر نيز اشاره كنيم كه عبارتند ازة 1- مشخص كردن محدوده كار 2- آزمايش تناسب مواد با فرآيند توليد، 3- در اختيار داشتن ماشين آلات سازگار با مواد 4- سيستم كنترل كيفيت، 5- سنجش هزينه هاي فرآيند جديد با روش هاي بيشتر.

مشخص كردن محدوده كار: در ابتداي كار بايد جا وشكل ليبل به همراه مواد انتخابي به خوبي مشخص شوند. بايد نوع كارآيي ليبل و دليل استفاده از آن به خوبي تعريف شده باشد. به عنوان مثال، هدف استفاده از IML در جهت تقويت ظاهر بسته بندي است يا براي بالا بردن خصوصيات فني آن است. شكل و مواد اوليه مورد استفاده براي توليد محصول، شكل و اندازه برچسب و در نهايت تعداد محصولات توليدي، همه و همه بايد مشخص باشند. آيا قرار است براي توليد اين محصول جديد، از قالبي جديد استفاده كنيد يا اين كه از همان قالب قبلي استفاده خواهد شد.

مواد مورد استفاده: شايد تصور مي كنيد كه اگر از يك نوع مواد اوليه براي توليد تزريق ظروف استفاده مي كنيد، مي توانيد از همان مواد اوليه براي IML نيز بهره ببريد ولي ابتدا بايد نوع ليبل را تعيين و جنس مناسبي را براي آن انتخاب نمايند. اگر از فيلم هاي pp براي توليد ظروف استفاده مي شود، بايد از نوع فيلم هايي كه مختص ظروف غذا توليد مي شوند، استفاده كرد. براي بسياري از مواد خام، تشخيص اين كه از چه نوع جنسي براي ليبل استفاده شود، چندان راحت نيست ولي براي فيلم هاي PP ، علاوه بر شناخت نوع مواد، بايد آزمايشاتي نيز بر روي آنان صورت بگيرد.
در نظر گرفتن خواص الكترواستاتيك فيلم ها بسيار پراهميت است اما دركنار آن بايد به نكاتي در مورد حالت فيلم پس از گرمايش يا سرمايش نيز توجه داشت. به طور مثال بايد از حالت فيلم پس از گرمايش اطمينان كامل حاصل نمود و دريافت كه فيلم پس از اين فرآيند، دچار تغيير حالت مي شود يا خير. به ويژه در مورد محصولات با غشاء بيروني نازك، اين امر بسيار پر اهميت است.

براي چاپ ليبل نيز مي بايستي از جوهري استفاده شود كه ويژگي هاي الكترواستاتيك فيلم را تغيير نداده و به هيچ وجه تغييري در آن حاصل نشود. براي نيل به اين هدف، در برخي موارد حتي مي توان از رنگ هاي لاكي نيز بهره برد. اما براي انجام عمليات چاپ به طور معمول از دو روش استفاده مي شود كه يكي استفاده از چاپ گرهاي Flexographic-UV و ديگري استفاده از چاپ خشك آفست مي باشند.

تبديل و آماده سازي ليبل ها نيز يا از طريق خط چاپ به انجام مي رسد و يا پس از خروج ليبل از خط به وسيله ماشين هاي جانبي انجام مي شود كه البته براي اين منظور نيز روش هاي مختلفي وجود دارد. ضخامت ليبل نيز با توجه به نوع جنس مورد استفاده و نوع نياز، مي تواند از 50 تا 500 ميكرون متغيير باشد.

ماشين آلات: ماشين آلات مورد استفاده براي IML، از انواع ماشين هاي تزريق مي باشند ولي اين ماشين هاي تزريق مي بايستي به يك روبوت نيز مجهز باشند. در برخي كشورها كه تميزي كار براي توليد كننده از اهميت بسيار بالايي بر خوردار است، چندين روبات در خطوط توليد مشغول به كار مي باشند و در برخي موارد حتي مشاهده شده كه هر دستگاه تزريق به يك روبات مجهز است. البته نوع ربات هاي مورد استفاده با يكديگر بسيار متفاوتند. برخي از آنان فقط قادر به انجام حركات بسيار ساده هستند و برخي ديگر بسيار پيشرفته مي باشند و گاهي از 6 بازو برخوردار مي باشند. براي انتقال ليبل ها به سمت قالب، نياز به يك روبات انتقال دهنده است كه اين روبات خود بايد به مخزن تغذيه ليبل ها متصل باشد. منبع تغذيه ليبل ها مي بايستي به يك سيستم ضدالكتريسته ساكن نيز مجهز باشد تا اگر دو ليبل به هم چسبيده بودند، توانايي جداسازي را داشته باشد البته اين مورد تمامي انواع ليبل اتفاق نمي افتد و بسته به جنس ليبل، احتمال اين چسبندگي متغيير است.

يك خط توليد كامل IML، از چندين ماشين مختلف تشكيل شده كه همه آنها در يك زمان در حال تقابل و كار با يگديگر مي باشند. پرواضح است كه دستگاه هاي پيچيده و پيشرفته اي همچون ربات ها، منابع تغديه ليبل ها، چشم هاي الكترونيكي بازرسي مواد توليدي و حتي نقاله ها و كانويرها، نيازمند سيستمي مي باشند كه آنها را به درستي با يكديگر تنظيم و هماهنگ سازد. براي انجام درست فرآيند هماهنگي و تنظيم، نياز به يك نرم افزار جامع داريم كه توانايي كنترل تمامي اين دستگاه ها را در يك زمان داشته باشد.

سيستم كنترل كيفيت
با توجه به پيچيدگي هاي IML، دستيابي به نتيجه دلخواه وابستگي بسياري به كنترل دقيق و درست فاكتورهاي مخلتف دارد. خطوط IML، نيازمند به يك سيستم كنترل كيفيت بسيار توانا مي باشند كه به طور هم زمان قادر به كنترل پروژه هاي در حال اجرا را به صورت دقيق داشته باشد و حتي اگر در اين ميان پروژه جديدي نيز به عمليات كاري اضافه شد، آن را نيز كنترل نمايد و در صورت بروز هر گونه ايرادي، آن را اعلام نمايد. بررسي آماري همچون رنگ، ابعاد، جنس مواد و يا دما براي سيستم كنترل كيفيت كاري است پيش پا افتاده و ساده ولي بررسي خواص الكترواستاتيك مواد مورد استفاده، از اهميت بسيار بالايي برخوردار است و نيازمند دقت بسيار زيادي مي باشد چرا كه همين فاكتور به تنهايي مي تواند منجر به بروز اختلال دركي از مراحل توليد گردد. بخش هايي كه در سيستم كنترل كيفيت مورد بررسي قرار مي گيرند عبارتند از: تغذيه فيلم، تغديه جوهر، تغذيه رنگ لاكي، تغذيه ليبل، چاپگر، مبدل، توزيع كننده و قالب زن. البته در خطوط توليدي كه يك منبع تغذيه چند كار را انجام مي دهد، اين زنجيره بازرسي كوتاه تر مي شود.

هزينه يابي
وقتي شركتي اقدام به استفاده از IML براي عرضه محصولات خود مي نمايد، همانند تمامي ديگر فرآيندهاي توليدي، ابتدا موارد مربوط به هزينه هاي شروع پروژه را در نظر مي گيرد. در اين راه حتي ممكن است سوالاتي براي صاحبان پروژه مطرح شود كه به راحتي قابل پاسخگويي نباشند.

شايد بسياري از شركت هاي توليدي كه هم اكنون در حال استفاده از IML مي باشند در ابتداي كار با مشكلات عديده اي در جهت ضايعات روبرو بوده اند ولي در انتها و وقتي كه مزاياي كار را مشاهده نمودند، به سود دهي پروژه اميدوار شدند. يك توليد كننده از جهتي خود را مواجه با محصولات گوناگوني مي بينند كه بايد تمامي آنها را در مقياس بسيار وسيع وگسترده و با حداقل هزينه ممكن توليد نمايد و از طرف ديگر با محصولاتي سروكار دارد كه در آنها ايمني و سلامت بايد بيشترين نقش را ايفا كننده وقتي كارخانه شما در امر توليد انواع روغن هاي مارگارين، بستني و غيره فعال است، شما نمي توانيد سلامت محصول را در درجه اول اهميت قرار ندهيد. هم اكنون يكي از زمينه هاي موجود براي كار و توليد با استفاده از فناوري IML، كه ابتدا تا حد بسيار زيادي بكر نيز مي باشد، توليد محصولات فني است كه به دليل توليد در مقادير محدود و ارزش افزوده بالا به جهت اطلاعات موجود در كار، از سود دهي بسيار مناسبي برخوردار است البته شايان ذكر است كه هزينه هاي توليدي در اين روش كمي بالاست ولي به دليل سوددهي مناسب جبران مي شود. از ديگر مزاياي محصولات فني مي توان به كوتاه تر بودن فرآيند توليد و نياز كمتر محصولات به تزئينات اشاره داشت كه اين دو مورد خود مي توانند بخشي ديگر از هزينه ها را كاهش داده و استفاده از اين روش را با توجيح اقتصادي بالاتري همراه سازد.

اما انتظار شمار از IML چيست؟
اين كه IML چه كاري براي شما انجام مي دهد، تا حد بسيار زيادي وابسته به خلاقيت شماست.
هم اكنون از IML در زمينه هاي ذيل استفاده مي گردد.

فيلترهاي خشك ليواني براي استفاده در خودكار نمودن فرآيند تغذيه ماشين ها.
نشانه گذاري بر روي ظروف شربت و آمپول
كدگذاري و نشانه گذاري لوازم اتومبيل
بسته بندي انواع مختلف مواد دارويي
ايجاد قابليت پيگيري محصولات به همراهي برچسب هاي RFID
استفاده از مواد اوليه غير مرسوم و جديد همچون پارچه براي تزئين محصولات مختلف
ليست فوق الذكر تنها گوشه اي از قابليت هاي IML براي استفاده در صنايع مخلتف است و با توجه به پتانسيل بالاي اين فناوري، اين ليست در آينده، محصولاتي را در خود خواهد ديد كه شايد تصور آن نيز هم اكنون كمي دور از ذهن به نظر مي رسد.

منبع:مجله فناوری و توسعه صنعت بسته بندی