غریزه همرنگ شدن در صنعت چاپ
غریزه جمع‌گرایی یا میل به همرنگ شدن با جماعت، یک نیروی ازلی است. ما انسان‌ها بیشتر در معرض غرایز هستیم، هرچند که قدرت خرد و ارزیابی هم داریم. اما آیا این غریزه اجتماعی است که سازندگان و چاپکاران را به بخش بسته‌بندی به‌جایی که پول هست، می‌کشاند؟ پاسخ این پرسش چیزی جز «بله» نیست. در این مقاله به بررسی این پدیده در چاپ بسته‌بندی و دلایل پشت سرمایه‌گذاری‌های بزرگ سازندگان ماشین‌آلات چاپ در این حوزه می‌پردازیم.
چرا سازندگان بزرگ به سمت چاپ بسته‌بندی می‌روند؟
سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی در بازار بسته‌بندی
برای مثال، چرا هايدلبرگ طی چهار یا پنج سال گذشته بیش از یک میلیارد یورو در زمینه طیفی از ماشین‌های چاپ که در زمینه بسته‌بندی مؤثرند، سرمایه‌گذاری کرد؟ غریزه ابتدا حالت فردی دارد و به همین خاطر است که حالا مانرولند، KBA، کوموری و هايدلبرگ همگی به دنبال سرمایه‌گذاری در زمینه یکسانی هستند که پاسخی است به یک بازار پرسود. به همین خاطر چاپ بسته‌بندی برای آن‌ها هم مهم شده است.
آیا مصرف واقعاً رو به افزایش است؟
اما مرا ببخشید، آیا من در مسیر دیگری حرکت می‌کنم؟ آیا شما صبحانه بیشتری نسبت به آنچه در بسته برایتان گذاشته‌اند، می‌خورید؟ به عبارت دیگر، آیا مصرف شما رو به افزایش است؟ به دیگر سخن، آیا قرار است ضایعات بیشتری به خاطر مصرف بیشتر مواد غذایی بسته‌بندی‌شده تولید کنید؟ البته ممکن است پاسخ شما مثبت نباشد.
تمام شاخص‌های اقتصادی در اقتصادهای رو به توسعه حاکی از ضرورت هدرنندادن منابع است و در واقع این «مصرف بی‌دلیل» است که خواستن وحشتناک را دامن می‌زند. کاربرد واژه «تعجیل» برای این مورد ممکن است کمی زیاده‌روی باشد، ولی به هر حال اگر علامت در مسیر باشد، قابل رؤیت و خواندن است.
دو نیروی کلیدی تغییر در صنعت چاپ
فناوری‌های چاپی
به هر حال تغییر و دگرگونی، چندین گونه دارد و همیشه دو نیرو دست‌اندركار تغییرات هستند که چاپکاران باید آن‌ها را به‌خصوص وقتی می‌خواهند در زمینه تکنولوژی سرمایه‌گذاری کنند، در نظر بگیرند. یکی از این موارد، خود فناوری‌های چاپی است: دیجیتال، سنتی، UV، فلکسو و غیره و اینکه چگونه عمل می‌کنند. برای درک بهتر جایگاه هر یک از این روش‌ها در زنجیره تولید، راهنمای شیوه‌های مختلف چاپ را مطالعه کنید.
بهای انرژی و مواد خام
عامل دوم که مهم‌تر است و چاپکاران باید آن را در نظر بگیرند، بهای انرژی و مواد خام است، چرا که جهان درگیر تغییرات مهم در این زمینه‌هاست. مرور سریع فناوری‌های چاپ ضروری است. همه ماشین‌های افست که اکنون برای بسته‌بندی به بازار می‌آیند، نسبت به سال‌های پیش، به خاطر کاهش استفاده از الکل و نیز به خاطر تغییرات به وجود آمده در عرصه مرکب، نسبت به مصرف انرژی حساس‌تر هستند.
فناوری‌های نوین در چاپ بسته‌بندی
مرکب UV، LED و هیبرید
کاربرد مرکب UV و استفاده از LED به جای لامپ‌های سنتی هم در بازار رو به گسترش است. افزون بر این، کاربرد فناوری مرکب هیبرید هم گسترش یافته است. قدرت کار در زمینه تیراژهای پایین و تغییر سریع خط تولید هم به یک واقعیت پذیرفته‌شده تبدیل شده است. اما مزیت استفاده از چاپ سریع‌تر، کمابیش به بازار وابسته است و اینکه درخواست‌ها در این زمینه، به همین صورت باقی بماند.
همگرایی و اتصال دیجیتال
چاپکاری که ماشینی سه یا چهارساله دارد باید متوجه این نکته باشد که ماشین او چقدر قابلیت همگرایی با مشتری دارد و در این زمینه به مواردی نظیر فایل‌های پیش‌پروازی‌شده PDF یا هر نوع گردش JDF توجه داشته باشد. سیستم‌های Prinect هايدلبرگ، Esko Artwork یا Apogee Suite آگفا، همه امکان همگرایی را از طراحی اولیه یک طرح تا دریافت محصول در نظر گرفته‌اند.
قدرت کنترل؛ کلید موفقیت در چاپ بسته‌بندی
تغییر سریع کار و کنترل تولید
امروز به طرز بی‌سابقه‌ای امکان در تطبیق با نیازهای مشتری از طراحی تا بسته‌بندی یا امکان بازیافت در فرآیندهای تولید لحاظ می‌شود و همین موارد است که امکان تطبیق با شرایط را برای چاپکاران فراهم آورده است. باید گفت این امکان تطبیق بیشتر از سرعت و فرآوری نقش دارد و به ایجاد مدل‌های جدید به مثابه انگیزه اصلی برای سرمایه‌گذاری انجامیده است.
یک ماشین ۶ رنگ رولند ۷۰۰ یا یک راپیدای ۱۰۶ که به امکان سیلندر اتوماتیک مجهز هستند، می‌تواند در عرض چند دقیقه به تغییر کار بینجامد و این چیزی جز قدرت کنترل نیست. فناوری‌های جدید ترام‌گذاری به سازندگان مرکب فرصت داده‌اند تا مرکب‌هایی بسازند که هر نوع رنگ پانتونی با یک پایه ۶ رنگ، بازتولید شود. اگرچه در این زمینه پانتون هگزاکروم پیشگام بود، ولی اکنون رقبا برتر و قوی‌تری هم در صحنه حاضر شده‌اند.
سرمایه‌گذاری هوشمند در بسته‌بندی
بنابراین یکی دیگر از موارد مهم که باید در سرمایه‌گذاری مورد توجه باشد، همین قدرت همگرایی در تجميع همه امکانات است. مثلاً سرمایه‌گذاری در زمینه دیجیتال را در نظر بگیرید؛ خواه چاپ دیجیتال یا اینک‌جت وایدفرمت یا حتی فلکسو و یا حتی تخصص در چاپ مقوا و لیبل‌های پشت‌چسبدار، همه ممکن است با اتکا به نگاه همگرایانه سرشار از فرصت باشند.
یا برای مثال، تخصص در کار مقوا و چاپ در نقطه خرید ممکن است در قیاس با داشتن یک مشتری ثابت، پرسودتر باشد، چرا که در نقطه فروش ممکن است مشتریانی باشند که نیازهای متفاوتی داشته باشند. در مکان‌هایی مثل امارات، چاپ پرتیراژ ممکن است مثل اروپا جواب ندهد و دیدگاه‌های عمل‌گرایانه‌تری مورد نیاز باشد. هرچند که در اینجا حجم سرمایه بالاتر است و ممکن است سرمایه‌گذاری یک‌میلیون‌دلاری در عرصه چاپ رول دیجیتال مثل زایکن یا آگفا داتریکس جواب دهد.
مکمل‌های ضروری در خط تولید بسته‌بندی
نقش افست ورقی و فلکسو
بسته‌بندی قابل انعطاف برای محصولات خشک نظیر قهوه، برنج و پاستا در اقتصادهای خرد بیشتر طرف توجه هستند و یک ماشین چاپ افست ورقی نیز می‌تواند به‌عنوان مکمل عمل کند. چنین ماشین‌هایی امروز آنچنان اتوماتیک شده‌اند که فقط به چند اپراتور آموزش‌دیده نیاز دارند. نصاب‌های اروپایی هم در این زمینه کارهایشان را با سهولت در نصب ماشین‌ها انجام می‌دهند.
اما چاپکاران افست فراموش می‌کنند که کارشان پول درآوردن است، نه تنها انجام کار. افزون بر این باید گفت برای افست ورقی، یک همکار مثل فلکسو هم مورد نیاز است. دستگاه‌های چاپ دیجیتال رول هم باید بتوانند پاسخگوی تیراژهای پایین باشند. داشتن یک سیستم گردش کار قوی مثل Kodak Prinergy یا Prinect هايدلبرگ یا Apogee Suite آگفا می‌تواند مؤثر باشد.
هشدار برای چاپکاران افست
داشتن یک سیستم برآورد هم می‌تواند ملاحظات سرمایه‌گذاری را روشن‌تر سازد. در همین حال، کسانی که در زمینه بسته‌بندی سرمایه‌گذاری می‌کنند، باید به خاطر داشته باشند که اگر یک مشتری نوع X یک کار را می‌خواهد، شاید از دیگران هم نوع Y همان کار را بخواهد. یک خریدار چاپ ممکن است برای امضای قرارداد بلندمدت‌تر با یک چاپکار، تمایل بیشتری داشته باشد، به شرط اینکه آن چاپکار به جای داشتن یک سیستم چاپ، دو سیستم متفاوت داشته باشد و یکی از آن‌ها هم فلکسو باشد. این می‌تواند برای کسانی که فقط با افست کار می‌کنند، یک هشدار باشد. اما پیش از سرمایه‌گذاری در زمینه فلکسو به یاد داشته باشید که این عرصه یک عرصه کوچک و تخصصی است.
جمع‌بندی: کنترل، نه فقط سرعت
می‌گویند «سریع» خوب است، اما این به معنای «بهتر» بودن نیست. آنچه از همه بهتر است، داشتن کنترل بر روی رویدادها از تولید تا تحویل است. غریزه همرنگ شدن با جماعت ممکن است مسیر را مشخص کند، اما موفقیت واقعی در چاپ بسته‌بندی به توانایی تطبیق، کنترل کیفیت و درک نیازهای واقعی بازار بستگی دارد. برای آشنایی با تغییرات کلیدی که در حال شکل‌گیری در این صنعت هستند، تغییرات در بخش‌های کلیدی صنعت چاپ (۱) را بخوانید. همچنین اگر در زمینه بسته‌بندی مقوایی فعالیت دارید، نقش مهم بسته‌بندی مقوایی و کاغذی را حتماً مطالعه کنید.
سؤالات پرتکرار
چرا چاپخانه‌ها به سمت بسته‌بندی مهاجرت می‌کنند؟
بازار بسته‌بندی رشد بالاتر، حاشیه سود بیشتر و تنوع نیازهای مشتریان دارد. سازندگان بزرگ مانند هايدلبرگ و KBA با سرمایه‌گذاری در این حوزه، تقاضای بازار را تأیید می‌کنند.
آیا چاپ دیجیتال جایگزین افست در بسته‌بندی می‌شود؟
نه کاملاً. چاپ دیجیتال برای تیراژهای پایین و شخصی‌سازی مناسب است، اما برای تیراژهای بالا، افست و فلکسو همچنان اقتصادی‌تر هستند. بهترین مدل، ترکیب این فناوری‌هاست.
سرمایه‌گذاری در چاپ بسته‌بندی برای چاپخانه‌های کوچک منطقی است؟
بله، اما باید با احتیاط. چاپخانه‌های کوچک می‌توانند با تخصص در یک نیچ (مثلاً لیبل، مقوای سبک یا بسته‌بندی غذایی) ورود کنند و لزوماً به ماشین‌های رول بزرگ نیاز ندارند.
همگرایی (Convergence) در چاپ یعنی چه؟
همگرایی یعنی اتصال تمام مراحل از طراحی، پیش‌چاپ، چاپ تا تکمیل در یک اکوسیستم دیجیتال یکپارچه. این امکان، سرعت تحویل و کاهش خطا را افزایش می‌دهد.
